Al ons eten komt uit landbouw voort. 50% van de wereldbevolking bestaat uit boeren. Landbouw bepaalt het aanzien van ons landschap. De toekomst van de landbouw en ons voedsel wordt wereldwijd bedreigd door een multinationaal bedrijf: Monsanto, en vijf aanverwante bedrijven: DuPont, Syngenta, BASF en Dow Chemical. Het volgende verhaal over Monsanto geldt ook min of meer voor de andere genoemde bedrijven.
Wie is Monsanto
Monsanto is, net als de andere bedrijven, van oorsprong een zwaar chemiebedrijf. Oorspronkelijk produceerde het Agent Orange, PCB's en werkte mee aan de ontwikkeling van de atoombom. In de VS voerde het een agressieve campagne voor synthetisch groeihormoon, dat zeer schadelijk is voor de gezondheid van koeien en mensen. Sinds begin jaren '90 richt Monsanto zich exclusief op industriële landbouw, specifiek gentech. Het heeft een omzet van ca 5,5 miljard euro. Meer geschiedkundige feitjes over Monsanto vindt u hier.
Monsanto's imago
Vroeger, ongeveer vijftig jaar lang, was dit het logo van Monsanto:
Dit is een foto van een Monsanto fabriek in de VS.
Toen het bedrijf in 1997 haar imago wilde veranderen, werd het dit:
En dit soort foto's staan nu op de website.
Monsanto heeft sinds 1997 met een miljoenenbudget haar imago "sociaal" en "duurzaam" gemaakt, door de communicatiemiddelen en het taalgebruik van natuurorganisaties perfect na te bootsen.
Wat doet Monsanto
Monsanto probeert controle over de zaden te krijgen - en daarmee over de landbouw en de wereldvoedselproductie. Het bedrijf gebruikt hiervoor 3 methoden: opkopen van zaadbedrijven, patenten aanvragen, en gentechnologie. Door juridische miskleunen is het in de VS sinds 1980 mogelijk om patenten op levende organismen te verkrijgen. Met internationale handelsregels van WTO wordt deze verplichting ook aan andere landen opgelegd. Monsanto claimt rechten op gewassen waarin door haar gepatenteerde genen zitten. Maar gewassen zijn levende wezens: ze verspreiden zich en planten zich voort, zodat de omgeving en gentechvrije velden onvermijdelijk worden besmet met deze genen. Monsanto claimt daar doodleuk haar eigendomsrecht op, zodat de betreffende boeren hun eigen zaden niet meer mogen bewaren en vermeerderen. Hiermee wordt de basis onder de landbouw en voedselvoorziening uitgeschopt: het recht op vrije voortplanting en reproductie.
De patentenoorlog
Monsanto heeft in de afgelopen jaren in een razend tempo honderden patenten aangevraagd: niet alleen op haar eigen GMO-zaden, maar ook op dieren, o.a. varkens, en op natuurlijke zaden, die voorheen van iedereen waren. Op die manier is het bedrijf hard op weg om controle te verwerven over al het zaad, zowel gentech als niet-gentech. Bovendien probeert het bedrijf patenten te krijgen op alle producten die uit deze zaden en gewassen voortkomen. Daarmee werkt het bedrijf in feite toe naar controle over de wereldvoedselproductie en de biodiversiteit. Dit is op zich ernstig genoeg; maar het amorele gedrag van Monsanto maakt het 1000 maal zorgwekkender. Naast Monsanto zijn er overigens veel meer bedrijven die patenten proberen te claimen op het natuurlijk en cultureel erfgoed van de mensheid: vaak is er sprake van regelrechte biopiraterij.
Monsanto's visie
De landbouwaanpak die Monsanto propageert - grootschalige monoculturen - heeft dramatische effecten op de planeet. De gengewassen van Monsanto zijn bedoeld voor een zwaar industriële aanpak. 70% is ontworpen om te worden gebruikt in combinatie met de agressieve herbicide Roundup, die Monsanto zelf verkoopt. De andere 30% produceert zelf insecticide (BT). Deze aanpak leidt tot ernstig verlies aan biodiversiteit (verdwijnen van dieren en plantensoorten), toename van bestrijdingsmiddelengebruik, resistente onkruiden (superweeds), resistente insecten (superpests), aantasting van landschappen, en crisissen in de landbouw. De wereldvoedselorganisatie van de VN noemt het verlies van biodiversiteit een van de grootste bedreigingen voor de wereldvoedselvoorziening. Bovendien falen de gentechgewassen: ze leveren niet meer op dan conventionele gewassen, maar zijn wel veel duurder, waardoor boeren diep in de schulden komen. In India steeg de prijs van kantoenzaad t.g.v. de activiteiten van Monsanto van 5 tot 3600 Rupees per kilo. Amerika wordt nu geplaagd door superonkruiden en superplagen, waardoor nog veel meer ouderwetse, grove pesticiden en herbiciden worden gebruikt dan voorheen. Dit heeft alles te maken met de primitieve aanpak van gentech, waarbij doorgaans een enkel gen wordt veranderd; onkruiden en plagen worden op den duur altijd resistent. De oplossing hiervoor is biodiversiteit: maar die maakt Monsanto juist kapot.
Monsanto's gedragscode
Boeren worden door Monsanto uitgewrongen. Een bekend voorbeeld is de zaak van de Canadese boer Percy Schmeiser. Zijn land werd tegen zijn zin besmet; zijn zaadvoorraad, verzameld in jaren, werd waardeloos; en Monsanto dwong hem via de rechter daarvoor te betalen. Pas na 9 jaar procederen en vele veroordelingen werd Schmeiser in 2008 min of meer vrijgesproken. Duizenden boeren gaven eerder op en betaalden Monsanto, omdat ze hun bedijf niet kapot willen laten gaan aan het procederen. Er is in dit soort zaken, menselijk gezien, sprake van afpersing. In India verdubbelde het aantal zelfmoorden onder boeren die Monsanto's Bt-katoen gingen gebruiken, door de hoge kosten van de zaden en de tegenvallende prestaties van het gewas. Boeren worden aangemoedigd om zich diep in de schulden te steken. Als vervolgens de oogst tegenvalt, kunnen ze niet afbetalen en wordt hun land onteigend. Op dag dat dit gebeurt, lopen ze hun veld in en drinken een fles pesticiden leeg; landbouwgif doodt letterlijk mensen.
Oordeel zelf
* Hier vindt u een korte geschiedenis van Monsanto in het Engels. Hier een versie in het Nederlands met enkele aanvullingen.
* Bekijk de bioscoopfilm The world according to Monsanto online. De film is ook te bestellen bij Amazon.
* Een betere film is The Future of Food (You Tube intro). De film is te bestellen bij Amazon.
Monsanto in Nederland
Monsanto is een bedrijf met een krachtige politieke lobby en een geschiedenis van corruptie (zie geschiedenis). Monsanto zit ook in Nederland. In 2008 nam Monsanto zaadveredelingsbedrijf De Ruiter Seeds over voor 546 miljoen euro. In 2010 werd de verkoop van biologische zaden stopgezet, zoals Monsanto ook in andere landen deed.
Nederlandse overheid: stop de octrooien op leven!
Nederland is van oudsher een handelsnatie en een van de grootste zaad-exporterende landen. Tot nu toe is er vanuit de Nederlandse overheid geen enkel verweer gekomen tegen het misbruik van patentwetgeving door Monsanto en consorten. Ook volgt de Nederlandse overheid al jarenlang een actief pro-gentechgebeleid in Europa. Het wordt de hoogste tijd dat de Nederlandse overheid zich gaat uitspreken tegen het misbruiken van octrooien. Zelfs Plantum, de branchevereniging van alle zaadbedrijven in Nederland, kiest nu tegen octrooien en voor kwekersrechten, omdat anders de veredeling van landbouwrassen in gevaar komt. Het wordt de hoogste tijd dat de Tweede Kamer wakker wordt en dat de Nederlandse overheid dit standpunt overneemt.
Wat kan ik eraan doen?
* Verkoop uw aandelen Monsanto. Zit u in een fonds, informeer dan of ze aandelen Monsanto hebben en laat weten dit niet op prijs te stellen. Monsanto is niet alleen een onethische, maar ook een onverstandige investering; in 2008 en begin 2010 kelderden de aandelen reeds.
* Weiger Monsanto producten, met name de onkruidverdelger Roundup.
* Kies gentechvrij voedsel; daarmee raakt u in 90% van de gevallen Monsanto. Alleen biologisch eten is gagarandeerd gentechvrij. Veel vee in Nederland wordt gevoerd met voer waarin gentechsoja zit, die afkomstig is van Monsanto.
